سامانه مدیریت محتوی
امروزه برای ایجاد درگاه های اینترنتی دیگر از روش های تولید صفحات ایستا استفاده نمیشود، بلکه از سامانههای مدیریت محتوی (Content Management System) برای ایجاد آن استفاده میشود. این سامانهها در انواع مختلف و برای کاربردهای متفاوتی ساخته میشوند. از جمله سامانههای مدیریت محتوی متن باز میتوان به Joomla, Mambo, Wordpress و … اشاره نمود. نوع کاربرد استفاده کننده و ویژگیهایی که برای درگاه خود در نظر خواهد داشت میتواند تعیین کننده نوع سامانه مورد استفاده باشد. برخی از این سامانهها مانند Joomla به شکلهای متفاوت و توسط افراد دیگری نیز به اسامی گوناگون توسعه داده شدهاند. برخی نیز مانند Mambo در ایران گروه توسعهدهنده و پشتیبانی خوبی دارند. همچنین یکی از بهترین و معروفترین ابزارهای مدیریت محتوی تحت وب WordPress میباشد. همانند مامبو، وردپرس نیز گروه پشتیبانیکننده و توسعهدهنده خوبی دارد. نسخه فارسی وردپرس برای این سایت بکار گرفته شدهاست.
سامانه Moodle
Moodle یک پروژه آموزش الکترونیکی وب پایه است که خود را به عنوان یک سامانه مدیریت دوره معرفی میکند، که به دانشجویان کمک میکند تا بتوانند مؤثرترین فعالیتهای آموزشی بر خط را بر پا کنند. Moodle ادعا میکند که از یک سایت با یک استاد هم اکنون توانسته است به یک دانشگاه با ۲۰۰۰۰۰ دانشجو امکانات دهد و همچنین به عنوان یک سامانه وب محتوا برای آموزش الکترونیکی مطرح است؛ بنابراین تا زمانی که آموزش الکترونیکی وجود داشته باشد،Moodle نیز خواهد بود.
برخی از کاربران این نرم افزار عبارتند از: دانشگاه RMIT،دانشگاه سیدنی، دانشگاه Brigham Young و دانشگاه ایالتی کالیفرنیا.
سامانه کنفرانس MoodleMoot راهی است که کاربران را با فعالیتهای یکدیگر آشنا میکند.
پروژه با زبانPHP نوشته شده و تحت مجوزGPL منتشر میشود. وب سایت آن در نشانی http://moodle.org قرار دارد و پشتیبانی تجاری را سایتhttp://moodle.com برعهده دارد.
Moodle بر روی هر رایانه که بتواند PHP را اجرا کند، اجرا میشود و بسیاری از انواع بانک های اطلاعاتی ( به خصوص MySQL) را پشتیبانی میکند.
کلمه Moodle مخفف Modular Object-Oriented Dynamic Learning Environment به معنی محیط آموزشی پویا شیء گرا پیمانهای است.
این سامانه در حال حاضر در بسیاری از مؤسسهها و دانشگاهها در سطح جهان در ۱۹۳ کشور و با ۷۵ زبان مختلف و از جمله در ایران مورد استفاده قرار میگیرد.
در ایران دانشگاههای علم وصنعت ایران، شهید بهشتی تهران و بسیاری دیگر از دانشگاهها و موسسهها از این سامانه برای پیادهسازی آموزش مجازی خود و مدیریت آن استفاده میکنند.
برنامههای کاربردی تحت وب
امروزه شبکه جهانی اینترنت و وب مبتنی بر آن نقشی اساسی در توسعه کسب و کار به ویژه کسب و کار مبتنی بر وب دارد.خدمات مبتنی بر وب ارایه شده از سوی شرکتها و سازمانهای مختلف نقش مهمی در کاهش هزینهها و صرفهجویی زمان برای مشتریان و سازمانها دارد.
برنامههای کاربردی تحت وب یکی از ابزارها برای رسیدن به این مقصود خواهند بود. درگاهها و سامانههای وب پویا و قوی مانند سامانههای مدیریت محتوی، فروشگاههای اینترنتی، مدیریت روابط مشتریان، مدیریت آموزش، مدیریت دانش و … از آن جملهاند.
مزیت برنامههای کاربردی تحت وب:
- سادگی توزیع: برای استفاده از برنامه های تحت وب احتیاجی به نصب نرمافزار برای کاربران نیست و تنها احتیاج به نصب بر روی سرور دارد. کاربران تنها با استفاده از مرورگر مناسب قادر به استفاده از نرمافزار خواهند بود.
- کنترل نسخه برنامه: تنها با اصلاح و توسعه نرم افزار بر روی سرور کلیه کاربران از آخرین نسخه نرمافزار بهرهمند خواهند شد.
- مستقل از بستر کاری: اهمیتی ندارد که کاربر از چه رایانه ای و با چه سیستم عاملی استفاده میکند.
نرمافزار آزاد
نرمافزار آزاد
درباره آزادی است، نه قیمت. برای درک بهتر باید به معنای آزاد
در آزادی بیان
فکر کنید، نه در کالای مجانی
.
نرمافزار آزاد در مورد آزادی کاربران برای اجرا، نسخهبرداری، توزیع، بررسی، تغییر و بهبود دادن نرمافزار میباشد. به طور دقیقتر نرمافزار آزاد به چهار نوع آزادی برای کاربران یک نرمافزار اشاره میکند:
- آزادی برای اجرای برنامه برای هر منظوری (آزادی ۰)
- آزادی برای مطالعه و بررسی چگونگی عملکرد برنامه و تغییر آن برای نیاز خود (آزادی ۱). دسترسی به کد منبع یک پیششرط برای این آزادی میباشد.
- آزادی برای توزیع مجدد نسخههایی از آن، بنابراین شما میتوانید به همسایگان خود کمک کنید (آزادی ۲).
- آزادی برای بهبود برنامه و انتشار این تغییرات برای عموم، بنابراین تمام جامعه از آن بهره میبرند (آزادی۳). دسترسی به کد منبع یک پیششرط برای این آزادی میباشد.
آموزش مجازی
امروزه آموزش با روشها و ابزارها و محیطهای جدید ارتباطی روبهرو شده است. پیشرفتهای اخیر در صنعت رایانه و اطلاع رسانی، ورود و ظهور شبکههای اطلاعرسانی محلی، ملی، منطقهای و بینالمللی و به ویژه اینترنت، چندرسانهایها، فنآوریهای ارتباطی، ابزارها و روشهای جدید را پیش روی طراحان، برنامه ریزان و مدیران و مجریان برنامههای آموزشی قرار داده است.
در حال حاضر بسیاری از کشورهای پیشرو در زمینه ارتباط از راه دور، در حال ایجاد و راهاندازی دانشگاهها و کلاسهای مجازی یا توسعه نظامهای سنتی خود هستند. ایجاد و اداره این مؤسسه ها فواید بسیاری دارد از آن جمله:
- افزایش تعداد دانش آموز
- حذف بسیاری از موانع فیزیکی و جغرافیایی
- دسترسی سریع و مؤثر به منابع اطلاعاتی دنیا
- امکان ارتباط بیشتر و گسترده تر بین معلمان و دانش آموزان
- جذب استادان و نیروی انسانی زبده و متخصص از سراسر دنیا
- حذف یا کاهش موانع و محدودیت های دست و پاگیر اداری
جهت ارائه دروس و کلاسهای مجازی تحت وب انواع مختلفی از نرمافزارهای آموزش الکترونیک تحت وب مورد استفاده قرار میگیرند. بنابراین میتوان با بررسی نرمافزارهای آموزشی موجود (نرم افزارهای متنباز) مناسبترین آنها را انتخاب و پس از بومیسازی و تهیه مستندات آموزشی جهت استفاده استادان و دانشجویان آماده نمود. با توجه به موارد ذیل زمینه استفاده از این بستر نزد استادان و دانشجویان کاملا ً فراهم است.
- توسعه کاربری رایانه در بخشهای مختلف زندگی روزمره انسان
- دسترسی به طور نسبی ارزان و آسانتر همگان به رایانه و اینترنت
- افزایش آگاهی و سطح کاربری کاربران رایانه و اینترنت
- افزایش مهارتهای فنآوری اطلاعات نزد دانشجویان و استادان
و با استفاده از این بستر به اهداف ذیل خواهیم رسید.
- افزایش کیفیت یادگیری و آموختههای دانشجویان
- سهولت دسترسی به حجم بسیار بالایی از اطلاعات و دانشهای موجود جهان
- دسترسی سریع و به موقع به اطلاعات در زمان بسیار اندک
- کاهش برخی هزینههای آموزشی
- بالا بردن کیفیت، دقت و صحت مطالب درسی و علمی
- ارتقای علمی دانشجویان
و …
اما آنچه بیش از دسترسی به سامانه مدیریت محتوی آموزشی اهمیت دارد، لزوم تهیه محتوی آموزشی مناسب برای بهرهگیری بهتر از این سامانههاست. واضح است که رعایت قواعد و استانداردهای لازم در این مسیر میتواند موجب بهرهوری بیشتر و کاهش هزینههای مترتب شود.
درباره متن باز
متن باز معادل کلمه open source است. اکثر نرم افزارهائی را که شما تهیه مینمایید، فقط به صورت نسخههای ترجمه شده و آماده اجراء در اختیار شما قرار میگیرند. ترجمه، فرآیندی است که در آن متن برنامههای نوشته شده توسط برنامهنویسها که از آنان به عنوان منبع اولیه (Source Code ) یاد میشود، پس از استفاده از برنامههای خاص موسوم به مترجم به گونهای ترجمه میشوند که توسط رایانه قابل درک باشند. اعمال تغییرات دلخواه در اکثر برنامه های ترجمه شده، امری بسیار مشکل و گاهی غیر ممکن است. اکثریت تولیدکنندگان نرم افزار از ویژگی فوق به منظور صیانت و حفاظت از برنامههای نوشتهشده و گاهی انحصار استفاده مینمایند.
نرم افزارهای Open Source نقطه مقابل رویکرد فوق می باشند. در اینگونه نرم افزارها علاوه بر نسخه ترجمه شده ، متن برنامه اولیه نیز در اختیار همگان قرار میگیرد. بدین ترتیب امکان اعمال تغییرات و یا سفارشی نمودن آن متناسب با خواسته استفادهکنندگان، فراهم میگردد. افرادی که از ایده Open Source حمایت مینمایند، بر این اعتقاد هستند که با اجازه دادن به اشخاصی که علاقهمند به تغییر و توسعه برنامه اولیه میباشند، استفاده مفیدتر از برنامه فراهم و احتمال بروز خطا در آنان، کاهش خواهد یافت.
برای اخذ اطلاعات بیشتر در مورد تاریخچه نرم افزارهای آزاد/متن باز به ویژه در ایران به اینجا مراجعه نمایید.